محمد مهدى فقيه بحر العلوم
90
مزارات فرزندان بلا فصل ائمه ( ع ) در عراق ( فارسى )
اگرچه شيخ طوسى ، او را توثيق نموده است ، اما با وجود اين روايت ، وثاقت او محل نظر است ؛ زيرا منازعه او با برادرش ، امام رضا ( ع ) و گفتار تند او با آن حضرت ، وى را از وثاقت و عدالت خارج مىنمايد ؛ مگر اينكه ثابت شود او توبه كرده است و امام نيز توبه او را پذيرفته باشد . « 1 » آيت الله العظمى خويى ، نيز پس از اشاره به نبودن نام عباس بن موسى ( ع ) در بقيه نسخههاى رجال شيخ طوسى ، درباره وثاقت او ، ترديد مىنمايد مىگويد : « اگرچه وثاقتش ثابت نشده ، اما به علت ضعيف بودن روايت كافى و عيون ، نمىتوان حكم قطع به انحرافش داد . . » . . براقى در « تاريخ كوفه » ، خبرى را نقل مىكند كه بيانگر وثاقت و عدالت اوست . او مىنويسد : حميد بن عبدالحميد كه فرماندار قصر بن هبيره ، از طرف حسن بن سهل سرخسى ، وزير مأمون عباسى بود ، عباس بن موسى ( ع ) را عامل خود در كوفه قرار داد و به او دستور داد تا براى برادرش ، امام رضا ( ع ) ، از مردم بيعت به عمل آورد و اين در سال 202 ه - . ق ، بوده است . « 2 » بنابراين معلوم مىگردد بر خلاف نظر مامقانى و تسترى ، هيچ ذمّى متوجه عباس بن موسى ( ع ) نيست و خبر كلينى در كافى و شيخ صدوقى در عيون ، درباره نزاع وى با امام رضا ( ع ) نيز در غايت ضعف مىباشد . از اين رو بايد گفت
--> ( 1 ) . تنقيح المقال ، عبدالله مامقانى ، ج 2 ، ص 130 . ( 2 ) . تاريخ كوفه ، حسن براقى ، ص 234 ؛ مراقد المعارف ، علامه محمد حرزالدين ، ج 2 ، ص 189 .